به گزارش شانا، رئیس پژوهشکده پالایش نفت پژوهشگاه صنعت نفت در این باره گفت: بخش عمده ای از نفت خام ایران از جمله نفت خام میدان های سروش، نوروز، آزادگان، کوه موند و برخی میدان های بهرگان از نوع نفت خام سنگین پایه آسفالتین است که به قیمت هر بشکه حدود 12 تا 18 دلار کمتر از نفت خام برنت به فروش می رسد.
دکتر بزمی افزود: قیر حاصل از نفت خام سنگین پایه آسفالتین از مرغوبیت بسیار بالاتری نسبت به قیرهای حاصل از نفت خام های غیر آسفالتین برخوردار است و میتوان از این مزیت، به نحو احسن بهره برداری کرد.
رئیس پژوهشکده پالایش نفت پژوهشگاه صنعت نفت با اشاره به این که خوراک نفت خام آسفالتین در دو مرحله فلش استریپینگ در فشارهای اتمسفریک و خلا به سه برش سبک، سنگین و قیر تبدیل میشود، افزود: در حدود 39 درصد حجمی از خوراک به برش سبک با محدوده جوش IBP-400 تبدیل می شود که مشابه میعانات گازی است؛ البته با این مزیت که حضور ترکیبات گوگرددار و مرکاپتان در آن بسیار ناچیز و به عنوان میعانات گازی مرغوب قابل فروش است.
بزمی ادامه داد: نزدیک به 9 درصد حجمی از خوراک به برش سنگین با محدوده جوش 320 تا 500 سانتیگراد تبدیل می شود که هم به عنوان خوراک واحد های ایزوماکس یا FCC قابل مصرف است و هم می تواند در اختلاط با برش به نفت خامی بسیار سبک با API بزرگتر از 42 تبدیل شود.
وی اظهار داشت: اصلی ترین فرآورده این فرآیند، قیر مرغوب با ویسکوزیته و چسبندگی بالاست که در حدود 52 درصد حجمی از خوراک را شامل میشود.
رئیس پژوهشکده پالایش نفت پژوهشگاه صنعت نفت تصریح کرد: هم اکنون خوراک اولیه قیر تولیدی کشور از پالایشگاه های تهران، تبریز، اصفهان، اراک، آبادان، شیراز و بندرعباس تامین می شود که در میان آنها، پالایشگاه بندرعباس از خوراک مناسب تری برای تولید قیر مرغوب برخوردار است.
بزمی افزود: در سال های اخیر، افزایش مصرف بنزین و گازوییل از یک سو و افزایش قیمت نفت خام از دیگر سو به رویکرد پالایشگاه های جهان، برای ارتقای کیفیت (Upgrading) ته مانده های نفت خام و تبدیل آنها به فرآورده های میان تقطیر از جمله بنزین و گازوییل و در نتیجه کاهش تولید جهانی قیر منجر شده است.
وی گفت: در شرایط موجود با اعمال استراتژی مناسب می توان ضمن در اختیار گرفتن بازار جهانی قیر، راهکار مناسبی برای بهره برداری از نفتهای خام آسفالتین و تولید نفت خام بسیار سبک ایجاد کرد.
رئیس پژوهشکده پالایش نفت پژوهشگاه صنعت نفت گفت: در شرایط کنونی، نیاز شدید کشور به افزایش تولید بنزین ایجاب میکند ته مانده های نفت خام اغلب پالایشگاه های کشور که ناخالصی های فلزی و آسفالتین قابل توجهی نداشته و مشکلات کمتری در فرایندهای کراکینگ کاتالیستی و حرارتی دارند، با استفاده از این فرایندها به فرآورده های میان تقطیر تبدیل شوند و برای تولید قیر از نفت های خام آسفالتین که قابلیت کمتری در زمینه فرآیندهای فوق دارند، استفاده شود.
بزمی در باره بررسی های فنی و اقتصادی این طرح گفت: این بررسی ها بیانگر حجم سرمایه گذاری 1000 میلیارد تا 1500 میلیارد ریال برای احداث یک واحد 50 هزار بشکه در روز بوده و مدت زمان بازگشت سرمایه کمتر از دو سال است.
رئیس پژوهشکده پالایش نفت پژوهشگاه صنعت نفت گفت: در این طرح مواردی از قبیل بازدهی سریع، استفاده از حداقل تجهیزات و عدم وابستگی به فناوری های پیشرفته و غیر قابل واگذاری به ایران، مدنظر قرار گرفته و راه حلی مناسب، زودبازده و سودآور برای بهره برداری از نفت های خام آسفالتین ارائه شده است.
بزمی همچنین افزود: به طور کلی مزیت های اقتصادی طرح و اثر گذاری آن در کشور مشتمل بر استفاده بهینه از نفت های خام آسفالتین و جلوگیری از افت شدید قیمت آن در بازار جهانی، بهبود کیفیت قیر تولیدی در کشور و تاثیر آن در بهبود کیفیت پوشش آسفالت، در اختیار گرفتن بازار منطقه ای یا حتی جهانی قیر و تولید نفت خامی بسیار سبک با API بالاتر از 40 و ایجاد فرصت مناسب برای فروش نفت های خام سنگین در قبال فروش نفت خام، بسیار سبک است.
رئیس پژوهشکده پالایش نفت پژوهشگاه صنعت نفت، ایجاد سود خالص 4 تا 6 دلار به ازای هر بشکه نفت خام آسفالتین، امکان جایگزینی قیر تولیدی پالایشگاه ها و ایجاد فرصت مناسب برای تبدیل ته مانده نفت های خام سبک به فرآوردههای بنزین و گازوئیل، همچنین ایجاد فرصت شغلی را از دیگر مزیت های این طرح برشمرد.
وی در ادامه در باره مشخصات بارز فرآیند تاپینگ گفت: حجم سرمایه گذاری کم در مقایسه با یک واحد پالایشگاهی (در حدود 2000 تا 3000 دلار به ازای هر بشکه)، امکان اجرای طرح با استفاده از توانمندی های داخلی (عدم وابستگی به فناوری های پیشرفته)، مدت زمان بازگشت سرمایه کمتر از دو سال، امکان اجرای طرح در مدت زمان کوتاه با توجه به تعداد کم تجهیزات و عدم پیچیدگی فرآیند از جمله مشخصات بارز فرایند تاپینگ است.
رئیس پژوهشکده پالایش نفت افزود: در شرایط کنونی با فرآورش حداقل 200 هزار بشکه در روز نفت خام سنگین پایه آسفالتین می توان ضمن تامین نیاز فزاینده کشور به قیر و جانشینی تولید قیر پالایشگاهها، بازار منطقه ای قیر را نیز در اختیار گرفت.
بر اساس «طرح تاپینگ» نفت خام سنگین پایه آسفالتین، در قالب فرآیندی ساده، به قیر و یک نفت خام بسیار سبک تبدیل می شود و ارزش افزوده ای بیش از 4 تا 6 دلار به ازای هر بشکه نفت خام ایجاد می کند. قیر حاصل از این فرآیند، از چسبندگی و ویسـکوزیته بالایی برخوردار است و در بهـبود کیفیـت پوشش آسفالت نقش اسـاسی ایفا می کند.
