مهندس یاسر مهدوی فر در گفت و گو با خبرنگار شانا تاکید کرد: با تکمیل این نرمافزار، جمهوری اسلامی ایران در ردیف سه کشور دارنده فناوری مدل ساز سه بعدی حوضه رسوبی قرار می گیرد.
وی افزود: نرمافزار مدل ساز حوضههای رسوبی شامل مدل سازهای یکبعدی، دوبعدی و سهبعدی حوضههای رسوبی و سیستمهای نفتی است که به همت پژوهشگاه صنعت نفت، مرکز پژوهش اکتشاف و تولید و گروه مدل سازی پارس تولید شده است.
مسئول طرح نرمافزاری مدل ساز حوضههای رسوبی در پژوهشگاه صنعت نفت گفت: از 31 نفری که این نرم افزار را مطالعه می کنند، شش نفر دارای مدرک دکتری، پنج نفر دانشجوی دوره دکترا، 19 نفر کارشناس ارشد و یک کارشناس از 14 رشته مختلف هستند.
مهندس مهدوی فر اظهار داشت: توسعه نرمافزارهای مدل ساز حوضههای رسوبی و سیستمهای نفتی در داخل کشور، ایجاد زمینههای مساعد برای به کارگیری نخبگان علمی در داخل کشور، جلوگیری از خروج ارز به منظور تهیه نرمافزار و آموزش و پشتیبانی آن و تولید نرمافزارهای متناسب با شرایط بومی و خاص حاکم بر مناطق نفتخیز کشور، مهم ترین اهداف پژوهشگران پژوهشگاه صنعت نفت در حوزه بالادستی به شمار می آید.
مسئول طرح نرمافزاری مدل ساز حوضههای رسوبی در پژوهشگاه صنعت نفت، مزایای تولید نرمافزار داخلی را شامل انجام پروژههای توسعه نرمافزار در شاخههای مهندسی نفت و به کارگیری دانش فنی تولید شده در کشور خواند و گفت: ایجاد دانش فنی مطلوب در کشور، کاهش هزینههای خرید نرمافزار، پشتیبانی فنی نرمافزار از سوی متخصصان داخلی، طراحی نرمافزار با توجه به محیط رسوبی و زمینشناسی ایران و ایجاد فرهنگ نرمافزار نویسی در مراکز پژوهشی از جمله این مزایاست.
مهندس مهدوی فر هدف از طراحی نرم افزار مدل ساز حوضههای رسوبی PBM را بالا بردن دقت در شناسایی اهداف اکتشافی جدید، کاهش ریسک در حفاری ذخایر هیدروکربوری، ارزیابی سنگ منشا مولد نفت، تهیه مدل مهاجرت هیدروکربور تولید شده به سنگ مخزن و تجمع آن در تله های ساختمانی و چینهای و بررسیهای کمی در خصوص مقادیر نفت و گاز تولید شده در میدان های نفتی خواند.
وی افزود: نرمافزارهای مدل ساز حوضههای رسوبی و سیستمهای نفتی دارای کاربردهای متعددی در بخش بالادستی صنعت نفت هستند و کاربرد آنها از مرحله اکتشاف تا مرحله توسعه میدان ها ادامه دارد.
مسئول طرح نرمافزاری مدل ساز حوضههای رسوبی در پژوهشگاه صنعت نفت بررسی سنگ منشا از نظر تاریخچه تدفین و بلوغ حرارتی، ایجاد دیدگاه زمینشناسی مناسب از سیستم نفتی در پایان مدل سازی، امکانسنجی مناطق مستعد نفتی با مقایسه زمانی تولید نفت و ایجاد تلههای نفتی، بررسی وضعیت بلوغ لایهها در مناطقی که امکان نمونهگیری وجود ندارد و کاهش ریسک و هزینههای اکتشافی را از مهمترین کاربردهای این نرمافزار خواند.
مهدوی فر افزود: از آنجا که احتمال وجود یک مخزن در منطقه نفتی با احتمال تولید نفت و ایجاد تله نفتی در زمان مناسب رابطه مستقیم دارد؛ بنا بر این یک مدل ساز سیستمهای نفتی، ابزاری کارآمد و مناسب برای کاهش ریسک حفاری اکتشافی و توسعهای به شمار میرود.
وی در باره نرمافزاری مدل ساز حوضههای رسوبی یک بعدی (PBM 1-D) افزود: این نرمافزار پس از آزمایش صنعتی، به صورت اختراع، ثبت شده و در مؤسسه های معتبر نفتی به صورت صنعتی در حال استفاده در مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران (دو نسخه)، شرکت مناطق نفتخیز جنوب (دو نسخه)، شرکت نفت و گاز پارس (سه نسخه) است.
مسئول طرح نرمافزاری مدل ساز حوضههای رسوبی در پژوهشگاه صنعت نفت گفت: تعداد زیادی از میدان های نفتی مناطق نفت خیز جنوب به وسیله این نرمافزار مدل سازی و نتایج آن دارای کیفیت بالا و در مقایسه با نرم افزارهای مشابه خارجی دارای قابلیت یکسان و در بعضی موارد بالاتر ارزیابی شده است.
مهندس مهدوی فر تصریح کرد: با توجه به این که هزینه خرید هر نسخه از نرمافزار مشابه خارجی حدود 200 هزار یورو است، استفاده از هر نسخه مدل ساز یک بعدی (PBM 1-D) در داخل کشور به همین میزان صرفهجویی ارزی داشته است.
وی در باره آخرین وضعیت طراحی این نرمافزار که در مراحل پایانی آزمایش صنعتی قرار دارد و تا پایان سال 1387 قابل بهرهبرداری خواهد بود، افزود: مزایای بسته نرمافزاری PBM نسبت به نرمافزارهای مشابه خارجی شامل بومی شده برای استفاده در میدان های هیدروکربوری ایران، استفاده از جدیدترین فناوریهای نرمافزاری موجود برای انجام محاسبات، ذخیرهسازی اطلاعات، نمایش نمودارها و چارتها، وارد کردن دادهها و مدیریت امکانات نرمافزار، مشاهده نمودارها و نتایج برای همه چاهها به طور همزمان و کاملاً به روز شده و بدون صرف زمان اضافی برای پردازش (PBM 1-D)، امکان واردسازی، پردازش و مشاهده همزمان چندین سناریو برای یک مقطع عرضی (PBM 2-D) و ... است.
مهدوی وارد سازی اطلاعات چینهشناسی و ژئوشیمی مربوط به چاههای مختلف یک حوضه، بازسازی و نمایش تاریخچه تدفین لایهها (Burial History)، محاسبه و نمایش پنجرههای تولید نفت و گاز در طول رسوبگذاری با استفاده از روشهای Easy %Ro و Lopatin TTI، محاسبه و نمایش منحنی بلوغ با استفاده از روشهای Easy %Ro، Lopatin TTI، Tmaxو %Ro TTI-based به همراه نمایش دقیق عمق تولید نفت و گاز و همچنین انطباق با دادههای اندازهگیری شده و نمایش زمان و مدت رخدادهای زمینشناسی و نفتی (Event Chart) را از جمله مهم ترین ویژگی های نرم افزار مدل ساز حوضههای رسوبی خواند.
مسئول طرح نرمافزاری مدل ساز حوضههای رسوبی در پژوهشگاه صنعت نفت تصریح کرد: محاسبه و نمایش عوامل مختلف با استفاده از روشهای متنوع در طول رسوبگذاری به صورت خلاصه شامل تخلخل، فشار، دما، نفوذپذیری، بلوغ، مقادیر نفت و گاز (تولید شده، موجود و خارج شده)، درجه اشباع، سرعت، برای حرکت و فشار مؤلفههای مختلف سیال و ... است.
